Vogelrijke tuinen

  • Putter drinkt uit vijver
  • Pimpelmees foeragerend op papaverzaad
  • Huismussen in bad
  • Merel foeragerend op Sierappel (Malus floribunda)
  • merelnest in klimhortensia
  • Groenling foerageert op Rosa rugosa

Wat kun je doen om meer vogels naar je tuin te lokken?

Jouw tuin wordt een echte vogeltuin, als deze voldoet aan de 4 V’s: Veiligheid, Voedsel, Voortplanting en Variatie. Kijk hieronder wat je kunt verbeteren in je eigen tuin. Vogelbescherming Nederland adviseert de onderstaande 10-puntenlijst voor het maken van een vogelrijke tuin.

Je hebt misschien al veel vogels in je tuin, maar je wilt graag andere soorten. Kijk op de pagina ‘planten voor vogels’ welke vogels je kunt lokken met welke soort beplanting.

Heb je hulp nodig bij de keuze voor beplanting en de inrichting van je tuin? Neem dan contact met mij op, dan bespreken we de mogelijkheden.

Putter drinkt uit vijver

Water in je tuin. Plaats een ondiepe waterschaal die je elke dag ververst. Nog beter is een vijver in je tuin met geleidelijk aflopende oevers, zodat vogels en zoogdieren bij het water kunnen komen om te badderen en te drinken.

Campanula persicifolia

Borders met vooral inheemse planten. Beplanting trekt insecten, wormen, slakken en andere beestjes, die een belangrijke voedselbron vormen voor vogels. Zorg het liefst voor het hele jaar een opeenvolging van bloeiende planten. Laat de uitgebloeide bloemen in het najaar staan. De zaden worden in najaar en winter graag gegeten door vogels als vinken, putters, mezen en mussen.

Voorbeelden: Campanulasoorten (foto: Campanula persicifolia); Duizendblad (Achillea millefolium); Zandblauwtje; Beemdkroon (Knautia arvensis); Lathyrus (Lathyrus latifolius); Donkere Ooievaarsbek (Geranium phaeum); Teunisbloem (Oenothera). Kijk hier voor meer soorten die je specifiek kunt planten voor wilde bijen.

Merel en kardinaalsmuts

Plant struiken met doornen en bessen. Ze bieden voedsel, nestgelegenheid en schuilplaatsen voor veel vogels. De meeste struiken bloeien in het voorjaar en dragen vruchten in het najaar. In het voorjaar trekken ze veel insecten aan en in het najaar profiteren vogels van de vruchten.

Voorbeelden: op de foto Kardinaalsmuts (Euonymus europaeus); Meidoorn (Crataegus monogyna); Drents Krentenboompje (Amelanchier lamarckii); Dwergmispel (Cotoneaster); Egelantier (Rosa rubiginosa); Framboos (Rubus idaeus); Gelderse roos (Viburnum opulus); Hazelaar (Corylus avellana); Hulst (Ilex aquifolium); Liguster (Ligustrum vulgare); Mahoniestruik (Mahonia japonica); Olijfwilg (Elaeagnus multiflora); Rode kornoelje (Cornus sanguinea); Sleedoorn (Prunus spinoza); Struikklimop (Hedera helix arborescens); Vlier (Sambucus nigra); Vogelkers (Prunus padus); Vuilboom (Rhamnus frangula); Zuurbes (Berberis vulgaris)

In een tuin mag een (kleine) boom niet ontbreken. Een boom geeft verkoeling op warme dagen. Vogels vinden er beschutting, voedsel en nestgelegenheid. Ze kunnen er de omgeving overzien.

Zwarte els (Alnus glutinosa)
Ruwe berk (Betula pendula) en Zachte berk (Betula pubescen)
Eenstijlige meidoorn* (Crataegus monogyna)
Beuk (Fagus sylvatica)
Hulst (Ilex aquifolium)*
Appelboom (Malus)* diverse soorten
Zoete kers (Prunus avium) en Morel (Prunus cerasus).
Pruim (Prunus domestica)* en Kroosjes (Prunus domestica ssp.insititia)*
Vogelkers (Prunus padus)
Vuilboom/ Sporkehout (Rhamnus frangula)*
Zomereik (Quercus robur)
Lijsterbes (Sorbus aucuparia)*
Veldesdoorn of Spaanse Aak (Acer campestre)
Taxus (Taxus baccata)*
Knotwilg (Salix alba)* zie foto

* voor kleine tuinen

Schietwilg (Salix alba)
Beukenhaag en huismus

Hagen in plaats van schuttingen als erfscheiding. Een kale schutting heeft vogels niets te bieden. Een haag biedt beschutting, nestgelegenheid en voedsel (insecten/bessen). Kies bijvoorbeeld voor een beukenhaag, esdoornhaag, taxushaag of een gemengde smulhaag met eetbare vruchten zoals bramen, frambozen, hazelnoot, vlier, bottelroos.

Een gazon of bloemenweide en speelplek voor kinderen. Een gazon hoeft niet saai te zijn. Laat er madeliefjes, paardebloemen, pinksterbloemen, ereprijs en brunel in groeien. Het gazon ziet er dan kleurrijk uit en de vogels en insecten zullen je dankbaar zijn. Maai je gazon niet te vaak, of laat gedeelten van het gazon ongemaaid. nog mooier: leg een bloemenweide aan. Een bloemrijk gazon lokt vogels als Merel, Huismus, Lijster, Spreeuw, Groene Specht.

Groene Specht in bloemenweide

merelnest in klimhortensia

Kale muren of schuttingen? Laat ze begroeien. Als een haag in plaats van de schuttingen geen optie is, laat de schuttingen dan begroeien, zodat vogels er een schuilplaats of nestelplaats kunnen vinden. Of zet lij-fruit tegen de schuttingen, zodat jezelf en de vogels kunnen smullen van de fruitoogst.

Plaats een begroeide pergola in je tuin. Een pergola boven je terras geeft verkoeling in de hete zomers. En vogels als merel, heggenmus, winterkoning of roodborst maken er graag hun nest in. Laat je pergola begroeien met verschillende klimplanten, zoals druif, blauwe regen, klimroos, Kamperfoelie.

Roos Wedding Day op pergola
Houtsnipperpaden

Maximaal 1/3 bestrating. In een vogelvriendelijke tuin is minder dan 1/3 deel betegeld. Je kunt in plaats van verharde paden en terrassen ook gebruikmaken van halfverharding van natuurlijk materiaal, zoals boomschors of houtsnippers. Tussen de schors kunnen vogels op zoek naar kleine beestjes en het regenwater zakt makkelijker weg.

Composthoop en takkenrillen. Vogels houden van rommelhoekjes waar ze kunnen zoeken naar spinnetjes, insecten en wormen. In een composthoop krioelt het van de beestjes. Ook een takkenril is rijk aan leven. Bovendien kunnen vogels als winterkoning en roodborst in een dichte takkenril een nestje maken.

Takkenril

Bron: Vogelbescherming Nederland